RISICOPARAGRAAF
De Hoop opereert in een markt met een specifiek verzekeringstechnisch risicoprofiel. Naast het verzekeringstechnische risico spelen ook het marktrisico, kredietrisico, liquiditeitsrisico, commercieel risico, operationeel risico en integriteitsrisico een rol. De bedrijfsvoering van De Hoop is erop gericht deze risico’s te herkennen, te kwantificeren en te beheersen. In het verslag van de Directie is het beleid ten aanzien van risicobeheer uiteengezet.
De Hoop heeft als interne norm een solvabiliteitsratio vastgesteld van 200%. Deze norm sluit aan bij een hoge kredietwaardigheid zoals dat is vastgelegd in artikel 199 van de gedelegeerde verordening EU 2015/35. Hierin is vastgelegd welke solvabiliteitsratio past bij de kredietwaardigheid van de onderneming. Bij kredietkwaliteitscategorie 1 beschikt de beoordeelde onderneming over een zeer sterk vermogen om haar financiële verplichtingen na te komen. De kans op wanbetaling bij 0,01% wordt gerelateerd aan een solvabiliteitsratio van 196%. Dit hebben wij afgerond naar een norm van 200%.
Uit de in het kader van de ORSA opgestelde stresstesten blijkt dat met deze norm De Hoop, rekening houdend met de in deze risicoparagraaf benoemde risicofactoren, kan blijven voldoen aan haar verplichtingen zonder noodzaak tot ingrijpende herstelmaatregelen.
De uitkomsten van de berekening van de kapitaalvereisten onder het huidige solvabiliteitsregime zijn als volgt:
| 2025 | 2024 | ||
| Eigen vermogen | 68.625 | 64.575 | |
| Solvency Capital Requirement (SCR) | 29.840 | 26.697 | |
| Ratio beschikbaar eigen vermogen t.o.v. SCR | 230% | 242% | |
Ten opzichte van ultimo 2024 is de solvabiliteitsratio licht gedaald. Het eigen vermogen steeg met 4.0494.050 voornamelijk door waardestijging van de aandelen. Het vereiste kapitaal steeg ook, van 26.697 naar 29.840. Deze stijging wordt voornamelijk veroorzaakt door de toename van het marktrisico met 11% Binnen het marktrisico neemt met name het valutarisico toe doordat er meer niet-euro genoteerde beleggingen zijn.
De SCR is als volgt opgebouwd:
Uitsplitsing Solvency Capital Requirement (SCR)
| 2025 | 2024 | ||
| Marktrisico | 25.069 | 22.507 | |
| Tegenpartijrisico | 4.900 | 2.916 | |
| Verzekeringstechnisch risico | 7.227 | 7.483 | |
| Diversificatie-effect | -7.625 | -6.467 | |
| Basic Solvency Capital Requirement (BSCR) | 29.570 | 26.438 | |
| Operationeel risico | 270 | 259 | |
| SCR | 29.840 | 26.697 |
De SCR bestaat uit de Basic Solvency Capital Requirement (BSCR) met daarbij opgeteld het vereist kapitaal voor het operationeel risico. Hierop mag, onder bepaalde strikte voorwaarden, het verliescompenserend vermogen van de uitgestelde belastingen (LAC DT) in mindering worden gebracht. De Hoop heeft besloten om de LAC DT niet toe te passen. Dit besluit wordt periodiek beoordeeld.
Uitsplitsing marktrisico
| 2025 | 2024 | ||
| Rente | 1.383 | 323 | |
| Aandelen | 19.869 | 20.333 | |
| Spread | 872 | 392 | |
| Valuta | 9.811 | 4.927 | |
| Concentratie | 449 | 2.188 | |
| Diversificatie-effect | -7.316 | -5.656 | |
| 25.069 | 22.507 | ||
Uitsplitsing verzekeringstechnisch risico
| 2025 | 2024 | ||
| Kortlevenrisico | 3.187 | 3.137 | |
| Langlevenrisico | 209 | 307 | |
| Afkooprisico | 2.663 | 2.721 | |
| Kostenrisico | 3.220 | 3.576 | |
| Catastroferisico | 1.698 | 1.592 | |
| Diversificatie-effect | -3.750 | -3.850 | |
| 7.227 | 7.483 |
De SCR ligt 3.143 (12%) hoger dan vorig jaar. Het marktrisico nam toe doordat in het aandelenfonds veel meer in vreemde valuta wordt belegd dan in de in 2024 aangehouden aandelen. Het verzekeringstechnisch risico steeg door een stijging van het kostenrisico.
In het volgende overzicht wordt de reconciliatie weergegeven tussen het eigen vermogen volgens de jaarrekening (BW2 en RJ) en Solvency II. Het vereiste kapitaal en de solvabiliteitsratio zijn ook vermeld.
| 2025 | 2024 | ||
| Eigen vermogen jaarrekening | 68.444 | 66.138 | |
| Waarderingsverschillen activa | 137 | -347 | |
| Waarderingsverschillen tussen technische balansvoorzieningen en best-estimate- voorziening | 3.715 | 1.987 | |
| Waarderingsverschillen overige verplichtingen | -374 | -511 | |
| Waarderingsverschillen inzake uitgestelde belastingen | -897 | -291 | |
| Eigen vermogen voor dividenduitkering | 71.025 | 66.975 | |
| Voorgesteld dividend | 2.400 | 2.400 | |
| Beschikbaar eigen vermogen (EOF) Solvency II | 68.625 | 64.575 | |
| Solvabiliteitskapitaalvereiste (SCR) | 29.840 | 26.697 | |
| Solvabiliteitsratio | 230% | 242% | |
In de jaarrekening worden de aandelen gewaardeerd tegen aankoopwaarde. De aandelen in fondsen en andere financiële beleggingen worden gewaardeerd tegen de actuele marktwaarde. Op de Solvency II-balans worden alle beleggingen gewaardeerd tegen de actuele marktwaarde.
Het verschil tussen de technische voorziening en de best-estimatevoorziening is dat de technische voorziening is gebaseerd op netto (tarief)grondslagen gedisconteerd op een vaste rekenrente en dat de best-estimatevoorziening is vastgesteld op basis van beste schattingen (voor sterfte, kosten en onnatuurlijk verval). Voor de discontering van de kasstromen wordt de door EIOPA gepubliceerde rentecurve zonder volatility adjustment gebruikt. Deze voorziening wordt verhoogd met een risicomarge.
Het verschil in de belastinglatentie tussen de jaarrekening en de Solvency II-balans wordt verklaard door andere waarderingsgrondslagen.
De Waarderingsverschillen overige verplichtingen hebben voornamelijk betrekking op het De Hoop Leven fonds.
In onderstaande tabel is voor de belangrijkste risicofactoren de invloed op het eigen vermogen en de solvabiliteit (volgens Solvency II) weergegeven indien de risicofactoren significante wijzigingen ondergaan.
Gevoeligheid voor schokken per 31 december
| 2025 | 2024 | |||||||
| Mutatie eigen vermogen¹ |
Mutatie vereiste solvabiliteit SII |
Mutatie SII-solvabiliteits ratio in % punten |
Mutatie eigen vermogen¹ |
Mutatie vereiste solvabiliteit SII |
Mutatie SII-solvabiliteits ratio in % punten |
|||
| Interestcurve geschokt met + 100 bp | -468 | -234 | 0% | 338 | -297 | 4% | ||
| Interestcurve geschokt met - 100 bp | 220 | 300 | -2% | -660 | 391 | -6% | ||
| Geen UFR | -700 | 133 | -3% | -239 | 56 | -1% | ||
| Aandelen geschokt met + 25% | 7.905 | 4.420 | -7% | 9.013 | 4.752 | -8% | ||
| Aandelen geschokt met - 25% | -7.905 | -4.197 | 7% | -9.013 | -4.595 | 10% | ||
Onderstaand wordt verder per risicofactor een kwalitatieve en waar nodig een kwantitatieve toelichting gegeven.
Commercieel risico
Commercieel risico is het risico dat doelstellingen van de onderneming niet worden gerealiseerd doordat niet in voldoende mate wordt ingespeeld op veranderingen in de omgevingsfactoren. De Hoop opereert vanuit een herverzekeringspositie en is daardoor afhankelijk van individuele levensverzekeraars. Marktbewegingen maar ook strategische heroverwegingen bij deze partijen zijn van directe invloed op de productie bij De Hoop. De Nederlandse verzekeringsmarkt wordt vooral gekenmerkt door consolidaties, efficiencyslagen en aanzienlijke prijsconcurrentie. De Hoop richt zich vooral op overlijdensrisicoverzekeringen, een product dat voornamelijk wordt gesloten in combinatie met hypotheken. Door deze ontwikkelingen wordt het aantal aanbieders op de Nederlandse markt steeds kleiner. Omdat De Hoop opereert vanuit de herverzekeringspositie wordt het voor de eindklant steeds moeilijker om de route naar een verzekeringsoplossing te vinden.
De Hoop heeft in 2021 een strategische heroriëntatie uitgevoerd en een langetermijngroeistrategie bepaald. In 2022 is de implementatie van deze groeistrategie gestart. Inmiddels heeft dit ervoor gezorgd dat in Nederland een nieuwe maatwerkroute voor nieuwe verzekerden is opgezet met diverse verzekeraars. Daarnaast zijn nieuwe herverzekeringsrelaties aangegaan met partners in Duitsland en het Verenigd Koninkrijk. dit heeft de afgelopen jaren voor substantiële groei gezorgd.
Marktrisico
Een onderdeel van het marktrisico is het rente- en matchingrisico dat zich kan voordoen bij het afdekken van de verplichtingen. Het renterisico doet zich voor bij marktwaardewaarderingen van de onderliggende portefeuilles, zoals de verplichtingen en de vastrentende waarden. De verplichtingen zijn geheel afgedekt door vastrentende waarden. Door de diversificatie in de looptijd van de beleggingen en de relatief korte duration van de verplichtingen hebben rentewijzigingen weinig invloed op de solvabiliteitspositie van De Hoop. Daarnaast heeft De Hoop door de kortere verplichtingen weinig last van de zogenaamde UFR-drag.
Modified duration
| 2025 | 2024 | ||
| Beleggingen | 4,9 | 4,2 | |
| Technische voorzieningen | 8,2 | 9,0 | |
Alhoewel de duration van de beleggingen korter is dan die van de technische voorziening is het renterisico relatief laag, aangezien de waarde van de beleggingen ruim boven de technische voorziening ligt.
Het grootste marktrisico wordt gelopen in het Aegon World Equity Index Fund. Koersdalingen zullen het aanwezige eigen vermogen snel negatief beïnvloeden. Het vereist kapitaal wordt in zo’n geval echter ook lager, waardoor de solvabiliteitsratio stijgt. Valutaschommelingen kunnen de waarde van de aandelen ook beïnvloeden. Het valutarisico is niet afgedekt.
Aandelen belegd in vreemde valuta (bedragen in euro's)
| Valuta | 2025 | 2024 | |
| Amerikaanse dollar | 28.723 | 11.255 | |
| Britse pond | 1.166 | 1.203 | |
| Japanse yen | 1.959 | 986 | |
| Zweedse kroon | 348 | 1.792 | |
| Zwitserse frank | 975 | 4.473 | |
| Totaal | 33.171 | 19.708 | |
| In % van de aandelenportefeuille | 36% | 31% | |
Kredietrisico
Het kredietrisico is ingedeeld in de volgende onderdelen:
Debiteurenrisico
De Hoop belegt in een aantal fondsen die leningen verstrekken aan Europese overheden en bedrijven. Bij de keuze voor deze fondsen is ook het debiteurenrisico beoordeeld en geaccepteerd.
De Hoop heeft geen debiteurenverhouding met consumenten. Het debiteurenrisico in dit kader ligt bij de primaire verzekeringsmaatschappijen. De Hoop heeft met haar cedenten een rekening-courantverhouding. Iedere maand wordt de rekening-courant opgemaakt en gecontroleerd. De afrekening ervan vindt in de regel maandelijks plaats. Met enkele buitenlandse cedenten wordt jaarlijks afgerekend. Het debiteurenrisico is verwaarloosbaar.
Tegenpartijkredietrisico
Voor de herverzekeraar QBE is geen depot gesteld. De herverzekerde voorziening is meegenomen in de berekening van het tegenpartijrisico onder Solvency II.
Bij een aantal buitenlandse cedenten stelt De Hoop een depot ter grootte van de voorziening verzekeringsverplichtingen. Dit depot dient tot zekerheid voor de cedent. Het risico op deze depotstelling is beperkt.
De liquiditeiten bij banken zijn onderhevig aan tegenpartijrisico. De Hoop mitigeert dit risico door spreiding van de liquiditeitspositie bij banken met minimaal een A-rating.
Het hypotheekfonds valt eveneens onder dit risico. Het hypotheekfonds is voornamelijk gerelateerd aan gegarandeerde hypotheken (Nederlandse Hypotheek Garantie) die verstrekt zijn na 1 januari 2013, waarbij aflossen de norm is en overcreditering gemaximeerd is (loan to value gemaximeerd tot 106%). Het grootste gedeelte van het debiteurenrisico van het hypotheekfonds verplaatst hiermee naar de Nederlandse staat. Het hypotheekfonds is een belegging met een laag risicoprofiel. Het tegenpartijkredietrisico wordt als gering gewaardeerd.
Liquiditeitsrisico
Liquiditeit is het vermogen om de beleggingen op de balans liquide te maken, bijvoorbeeld op het moment dat uitkeringen moeten worden gedaan of dat er onderpanden moeten worden gestort. De verplichtingen waarvoor liquide middelen nodig zijn bestaan bij De Hoop vooral uit uitkeringen die aan de cedenten moeten worden gedaan. Bij tegenvallende sterfteresultaten moet mogelijk rekening worden gehouden met hogere uitkeringen in de portefeuille dan verwacht. De verplichtingen aan cedenten betaalt De Hoop uit op moment van claimen door de cedent. Claims worden per kwartaal met de herverzekeraar afgerekend. De afrekeningen met de buitenlandse cedenten worden aan het eind van het boekjaar opgesteld en verwerkt. De Hoop houdt altijd een redelijke buffer aan liquide middelen aan en belegt vooral in fondsen die relatief eenvoudig te liquideren zijn. De Hoop belegt niet in derivaten en loopt hierdoor geen risico om onderpand te moeten leveren. Een deel van de liquide middelen (GBP 1.000) staat op een geblokkeerde rekening bij een bank, omdat de betreffende bank een kredietbrief (‘Letter of Credit’) heeft verstrekt aan een cedent.
Operationeel en uitbestedingsrisico
De Hoop streeft met haar administratieve organisatie, interne controles, rapportagelijnen en processen een betrouwbare en controleerbare administratieve verwerking na. Deze maatregelen zijn vastgelegd in een AO/IB-handboek.
De omvang van De Hoop maakt de onderneming extra kwetsbaar voor operationele risico’s, vooral op het gebied van continuïteit van de werkzaamheden. Vitale processen worden gewaarborgd door de kennis van de werkzaamheden te spreiden over meerdere personen en bij ter zake deskundige partijen uit te besteden. Voor de ICT infrastructuur en de kantoorautomatisering maakt De Hoop gebruik van een aantal cloud services aanbieders. Verder zijn uitbesteed ICT-beheer, vermogensbeheer, salarisadministratie en de sleutelfuncties.
Er worden diverse beheersmaatregelen rondom de dienstverlening door derden gehanteerd, waaronder passende contracten en SLA's en periodieke monitoring van, risicorapportages door en evaluatiegesprekken met de dienstverleners. Minimaal jaarlijks wordt beoordeeld of voortzetting van de dienstverlening passend is.
Verzekeringstechnisch risico
Gezien de hoogte van de kosten is het kostenrisico een siginificant risico. Dit betreft het risico dat de kostendekking in de verzekeringstarieven en -portefeuille onvoldoende is om de operationele kosten te financieren.
Een belangrijk onderdeel van het verzekeringstechnische risico wordt gevormd door acceptatie op onjuiste voorwaarden. Onjuiste inschatting van het risico kan leiden tot verlies op sterfte, aantasting van de aanwezige solvabiliteit en afbreuk van vertrouwen bij zowel de cedent als uiteindelijk de consument. Om deze risico’s te beheersen, wordt een acceptatieprocedure gehanteerd die recht doet aan de bijzondere risico’s die De Hoop wil herverzekeren. Deze procedure is primair gericht op de medische acceptatie. In aanvulling daarop geldt voor hogere verzekerde kapitalen, naast de procedures die de cedent zelf intern hanteert, nog een eigen financiële acceptatieprocedure. Ook worden kapitalen boven het eigen behoud herverzekerd bij een andere partij.
Jaarlijks vindt een onderzoek plaats naar sterfte per aandoening of groep van aandoeningen. Tevens voert De Hoop jaarlijks een wettelijke toereikendheidstoets uit op basis van RJ-richtlijnen. Hierbij wordt de aangehouden balansvoorziening getoetst op toereikendheid. De resultaten van deze toets laten zien dat de balansvoorziening toereikend is (+ 4.484).
Eigen risicobeoordeling
De Hoop voert jaarlijks een Own Risk and Solvency Assessment (ORSA) uit waarin een aantal stressscenario’s met betrekking op deze dreigingen worden doorgerekend. De meest recente ORSA-rapportage heeft laten zien dat het onredelijk is te veronderstellen dat verhoogde sterftekansen op middellange termijn een bedreiging vormen voor de continuïteit van de onderneming. De solvabiliteit van De Hoop is ruim voldoende om (tijdelijke of structurele) tegenvallers op elk gebied tegen te kunnen gaan. De continuïteit van de onderneming komt daarbij niet in gevaar. Negatieve economische ontwikkelingen kunnen zelfs een positieve invloed op de solvabiliteit hebben.
Den Haag, 26 maart 2026
De Directie
Gilbert Pluym
Henk-Jan Osse
Raad van Commissarissen
Lex Geerdes, voorzitter
Evelien Greven, vicevoorzitter
Martijn Hoogeweegen
Marcel Levi
Réseva Engelaer